Współrzędne: 49°43′50″N 19°40′51″E / 49.73056, 19.68083

Maków Podhalański
Herb Makowa Podhalańskiego Flaga Makowa Podhalańskiego
Województwo	małopolskie
Powiat	suski
Gmina  - rodzaj	Maków Podhalański miejsko-wiejska
Założono	XIV wiek
Prawa miejskie	1840
Burmistrz	Stanisław Pawlik
Powierzchnia	20,12 [1] km²
Położenie (punkt)	49° 43' 50 '' N 19° 40' 51 '' E
Wysokość	455 m n.p.m.
Ludność (2007) • liczba • gęstość	5746 [1] 286 [1] os./km²
Strefa numeracyjna (do 2005)	33
Kod pocztowy	34-220
Tablice rejestracyjne	KSU
Położenie na mapie Polski Maków Podhalański
TERC10 (TERYT)	2121615064
Urząd miejski3 ul. Szpitalna 3 34-220 Maków Podhalański tel. 33 877-15-08; faks 33 877-15-22 (e-mail)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kościół w Makowie Podhalańskim

Maków Podhalański to miasto w woj. małopolskim, w powiecie suskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Maków Podhalański. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego. Położone nad rzeką Skawą, w Beskidzie Makowskim, u stóp Makowskiej Góry (699 m n.p.m.).

Siedziba gminy obejmującej miasto Maków Podhalański oraz wsie: Białka, Grzechynia, Juszczyn, Kojszówka, Wieprzec i Żarnówka.

[edytuj] Geografia

Podział gminy Maków Podhalański. 1. Maków Podhalański 2. Białka, 3. Grzechynia, 4. Juszczyn, 5. Kojszówka, 6. Wieprzec, 7. Żarnówka.

Maków leży w dolinie Skawy. Rzeka ta wypływa w górach (Pasmo Podhalańskie) na południowy wschód od Makowa Podhalańskiego. Jest jedną z ważniejszych rzek w rejonie Beskidów. Przez miasto płynie ona w kierunku zachodnim, później zmienia kierunek na północ, żeby w końcu wpłynąć do Wisły na północ od Zatoru.

Na północ od miasta znajduje się Pasmo Koskowej Góry, nazwane tak od najwyższego punktu, Koskowej Góry (868 m). Jego częścią jest Makowska Góra. Inne wzgórza w pobliżu to Ostrzysz (707 m), Kamienna Góra (719 m) i Stolowa Góra (841 m). Na południe od rzeki rozciąga się Pasmo Jałowieckie z m.in. Malinowskim Groniem (760 m). Dalej w kierunku południowym (na południe od doliny rzeki Skawicy, dopływu Skawy) wznosi się trochę wyższe Pasmo Policy (najwyższy punkt 1369 m n.p.m.). Jednak najbliżej Makowa Podhalańskiego leży góra Jawor (857 m) w pobliżu Juszczyna. Najbardziej na południe - na granicy ze Słowacją - widać Pasmo Babiej Góry.

[edytuj] Historia

Pierwsze wzmianki o Makowie jako osadzie starostów lanckorońskich pochodzą z 1378r. Chociaż w 1358 roku znajdujemy najstarszą wzmiankę o istniejącej już rozległej parafii Makowskiej oraz kościele. Najważniejszy ośrodek pielgrzymkowy w Karpatach w Polsce przedrozbiorowej.

Od połowy XIV wieku aż do rozbiorów Polski Maków Podhalański występuje jako wieś królewska i znajduje się na terytorium dawnego starostwa lanckorońskiego. Maków i okoliczne osiedla były dobrami królewskimi – stanowiły Makowszczyznę. Pierwotna osada Makowa skupiała się na osiedlu Młyny – Stary Rynek. Na środku starego rynku rosła ponad 400 letnia lipa, lecz spłonęła na początku XXI wieku. Przy budowie pawilonu handlowo – gastronomicznego „Krokus” natrafiono na ślady osiedla historycznego i obwarowanie drewniane starego rynku. No skutek pośpiechu przy budowie, nie przekazano tego zdarzenia władzom miasta, celem przeprowadzenia skrupulatnych badań wykopaliskowych. Przypuszczalnie był to falochron, zabezpieczający centrum osiedla Maków przed wodami rzeki Skawy, która kiedyś płynęła u stóp Makowskiej Góry. Siła wody Skawy przesunęła koryto w obecne położenie natomiast ludzie wzmocnili nowe koryto budując tamę na osiedlu Jazy. Makowianie od samych początków osady zajmowali się wyrębem drzew z otaczającej Maków puszczy beskidzkiej oraz bednarstwem. Już w XIV wieku na potrzeby żupników wielickich zrębnicy z Makowa dostarczali beczki na sól. Tak więc bednarstwo było tradycyjnym rzemiosłem w Makowie. Wiadomo także, że w XVI-wiecznym Makowie istniał folwark, który historycy umiejscawiają tam, gdzie obecnie znajduje się stadion sportowy. Na XVII wiek przypada rozbudowa centrum Makowa Podhalańskiego. Budownictwo wkracza również na stoki górskie. Zabudowania stawiano tylko z drzewa, którego było pod dostatkiem w tutejszych lasach. Dachy były kryte gontami. Najazd szwedzki spowodował nie tylko upadek gospodarczy Makowa, ale przyczynił się do całkowitego jego zniszczenia. W 1657 król Jan Kazimierz Waza nadaje miastu przywilej wolnego wyrębu drzewa, związany z odbudową po zniszczeniach spowodowanych wojną ze Szwedami.

W 1772 r. na wskutek I rozbioru Rzeczpospolitej Maków, jak większość południowej Polski przechodzi w ręce Austriaków. W 1840 r. dawna wieś królewska staje się miastem. Maków otrzymuje swój herb (najstarszy pochodzi z 1873 r.) W 1844 r. zaczęto budowę huty żelaza „Maurycy” , lecz ze względu na niską opłacalność zostaje zamknięta w 1863 r. Pod koniec XIX wieku Maków zostaje połączony linią kolejową z Krakowem (na pn.) i Chabówką (na pd.). Podczas I wojny światowej wielu mieszkańców z Makowa i okolic zaciągało się do legionów Józefa Piłsudskiego, który osobiście przebywał w Makowie w listopadzie 1914 r. i w 1916 r. Maków dwukrotnie w swej historii był siedzibą starostwa. W 1914 r. z powodu działań wojennych starostwo nie rozpoczęło urzędowania. Ponownie starostwo powołano już w wolnej Polsce w roku 1923.

Do powiatu makowskiego wchodził okręg sądowy suski z 10 gminami, jordanowski z 16 gminami oraz makowski z 10 gminami. Przed 1929 rokiem przyłączone zostały gminy Ponice, Chabówka oraz miasto Rabka. Ogółem powiat obejmował 823 km2 powierzchni, a zamieszkiwało go 69 000 mieszkańców (1931) – sam Maków odpowiednio 22,03 km2 powierzchni i 4 111 mieszkańców. W tym czasie Maków dzięki specyficznemu mikroklimatowi i dogodnym warunkom geograficznym sukcesywnie przekształcał się w duży ośrodek wczasowy dla mniej zamożnych turystów i kuracjuszy. W latach 20-tych rozpoczyna się okres budowy domów letniskowych, rozwija się budownictwo miejscowe, a w 1933 r. na stokach Makowskiej Góry wybudowano ośrodek wczasowy dla kolejarzy (obecnie sanatorium przeciw – gruźliczne). Dość pomyślnie rysujące się perspektywy rozwojowe na początku lat trzydziestych zostały przyhamowane. Złożyły się na to 2 czynniki: likwidacja powiatu makowskiego (pomimo jego bardzo dobrego prosperowania) oraz konsekwencje wielkiego kryzysu ekonomicznego . Ostatecznie rozwój miasta zahamowała wojna, która wybuchła 1 IX 1939 r.

3 IX oddziały hitlerowskie zajęły Maków bez napotkania najmniejszego oporu, tym samym rozpoczynając kolejny rozdział w historii miasta. Maków wszedł w skład Generalnej Guberni i był miastem granicznym, gdyż na Skawie przebiegała granica z III Rzeszą. Przez cały okres okupacji w na terenie Makowa (przede wszystkim w lasach) i w okolicy działała partyzantka, której wielu mieszkańców miasta pomagało. Jednak aktywni byli również Niemcy, którzy swoją siedzibę mieli w willi „Marysin”, gdzie dokonywano przesłuchań i licznych egzekucji. Do największej z nich doszło 25 VIII 1942 r. kiedy to rozstrzelano 72 osoby. Makabrycznej zbrodni hitlerowcy dokonali na Osiedlu Zagórze z 4/5 IV 1944 r. – pacyfikując, mordując i żywcem paląc 42 osoby. 28 I 1945 r. po blisko tygodniowej walce armia radziecka wraz z oddziałem „Walka” płk „Kalinowskiego” wyzwoliła Maków. W walkach o oswobodzenie Makowa poległo blisko 1000 żołnierzy radzieckich.

Po wyzwoleniu miasto powoli podnosiło się z upadku. Dopiero od lat 60-tych zaczął się dla miasta okres ponownego rozwoju, choć przemiany ustrojowe na początku lat 90 ponownie go przyhamowały. Miasto stale rozbudowuje się i jeśli w pełni postawi na rozwój turystyki to ma szanse stać się znaczącym ośrodkiem wczasowo – sanatoryjnym – zwłaszcza że ma ku temu wszelkie warunki.

W 1979 obraz Matki Boskiej Makowskiej został ukoronowany przez papieża Jana Pawła II.

25 lipca 2001 r. miasto nawiedziła silna powódź, która zniszczyła centrum miasta, gdzie z brzegów wystąpił przepływający tu Księży Potok. Suma opadów atmosferycznych tego dnia wyniosła aż 190,8 mm.

Prawa miejskie otrzymało w 1840.

[edytuj] Nazwa miasta

Do początku XX wieku powszechnie funkcjonowała nazwa Maków. Jest to nazwa dzierżawcza, pochodzi prawdopodobnie od imienia chłopa zasadźcy Maka. Popularna etymologia wiążę jednak tę nazwę z rośliną makiem, co znalazło odzwierciedlenie w herbie miasta.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku na obszarze Polski były dwa miasteczka o takiej nazwie (drugie to Maków Mazowiecki). O uporządkowanie nazewnictwa wnioskowała kolej. Zaproponowano kilka określeń, które mogły być drugim członem nazwy: Krakowski, Podgórski, Małopolski i Podhalański. Ostatecznie przyjęta została ta ostatnia wersja, choć z geograficznego i historycznego punktu widzenia jest ona niepoprawna - kraina Podhale zaczyna się kilkadziesiąt kilometrów od miasta. Decyzję tę zaakceptowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych dnia 16 października 1930.

W latach 1924-1933 Maków był siedzibą powiatu makowskiego.

[edytuj] Turystyka

Spokojne miasteczko, położone w dolinie o specyficznym mikroklimacie, już w latach międzywojennych przyciągnęło wiele osób, które postawiły tutaj swoje wille. Na stoku Makowskiej Góry powstało także sanatorium przeciwgruźlicze. Miasto jest znane ze swoje szkoły krawieckiej, założonej w roku 1896, w której uczy się typowego dla tego obszaru haftu makowskiego. Wyroby lokalnego rękodzieła ludowego są popularnymi pamiątkami z tego regionu.

[edytuj] Zabytki

• kościół klasycystyczny z XIX wieku
• Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin
• Pozostałości huty "Maurycy" z XIX wieku
• domy drewniane z I połowy XIX wieku
• budynek Miejskiej Biblioteki Publicznej
• murowana kapliczka przy ulicy 3 Maja, a wzniesiona w roku 1845 przez J. K. Filasa
• kapliczki i pomniki przydrożne

[edytuj] Szlaki turystyczne

• Maków - Grzechynia - Magurka (możliwość przedłużenia do Zawoi i na Babią Górę);
• Maków - Juszczyn - Juszczyn Polany - Naroże (1003) - Hala Malinowa;
• Maków - Skawica - Sucha Góra - Polica (1367) - Krupowa Hala;
• Maków - Makowska Góra - Budzów - Kalwaria;
• Maków - Ostrysz - Przysłopski Wierch - Koskowa Góra;

[edytuj] Wydarzenia sportowe i kulturalne

• Tydzień Kultury Beskidzkiej (TKB) – sierpień
• Międzynarodowy Bieg Uliczny po Ziemi Makowskiej - maj
• Dni Makowa Podhalańskiego – lipiec
• Rajd "Podbabiogórskie Miasta"
• Rajd "Krakowski" – kwiecień
• Rajd Pieszy "Koskowa Góra"
• Terenowy Wyścig Rowerowy - wrzesień
• Międzynarodowy Plener Rzeźbiarsko-Malarski w Makowie Podhalańskim

[edytuj] Ośrodki turystyczne

• Hotel "Halniak",
• Hotel "Carlton" (dawna "Willa Marysin")
• Ośrodek Wczasowo-Campingowy "Jazy"
• Willa „Świt” (Pensjonat)
• Ośrodek Wypoczynkowy "POD ŁYSĄ GÓRĄ"
• Ośrodek Wypoczynkowy "PODHALE"
• Młodzieżowe Schronisko Turystyczne
• Zajazd "Aśka"

[edytuj] Urzędy oraz inne ważniejsze instytucje w Makowie Podhalańskim

• Urząd Miejski
• Urząd Pocztowy
• Komisariat Policji
• Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS)
• Miejski Dom Kultury
• Gminny Zarząd Placówek Oświatowych (GZPO)
• Miejska Biblioteka Publiczna
• Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji (MZWiK)
• Ochotnicza Straż Pożarna (OSP)
• Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Makowie Dolnym
• Dom Pomocy Społecznej

[edytuj] Placówki medyczne

[edytuj] Szpitale

• Szpital im. księdza dr Stanisława Czartoryskiego, Al. Kasztanowa
• Zakład Długoterminowej Opieki Medycznej im. św. Katarzyny Sieneńskiej (dawne sanatorium przeciwgruźlicze), ul. Mickiewicza

[edytuj] Przychodnie

• Miejska Przychodnia Zdrowia, ul. Kościuszki
• Poradnie Specjalistyczne (przy szpitalu im. księdza dr Stanisława Czartoryskiego), Al. Kasztanowa

[edytuj] Apteki

• Apteka „Corda”, Rynek
• Apteka „Pod Kasztanami”, Al. Kasztanowa
• Apteka „Eskulap”, ul. 3 Maja
• Apteka „Makowska”, ul. Szpitalna
• Apteka (w budynku sklepu "POLOmarket"), ul. Wolności

[edytuj] Sklepy medyczne, zielarskie

• Sklep medyczno-zielarski „Herba”
• Sklep optyczny
• Sklep-kiosk m.in. z artykułami ortopedycznymi

[edytuj] Osiedla mieszkaniowe

• Osiedle Tysiąclecia
• Tzw. "nowe" bloki przy ulicy 3-go Maja

[edytuj] Muzea

• Izba Regionalna w Miejskiej Bibliotece Publicznej
• Muzeum Historyczne Makowa Podhalańskiego (MHMP)

[edytuj] Biblioteki

• Miejska Biblioteka Publiczna
• Biblioteka Parafialna przy parafii Rzymsko-Katolickiej p.w. "Przemienienia Pańskiego"

[edytuj] Transport

W Makowie Podhalańskim istnieje komunikacja miejska, międzymiastowa i międzynarodowa. Można tutaj podróżować pociągami (PKP, PKP Intercity), autobusami i tzw. busami (różnych linii), oraz taksówkami.

Najbliższe lotniska znajdują się w Krakowie i w Katowicah.

[edytuj] Drogi

• droga krajowa 28

[edytuj] Kolej

• Stacja kolejowa PKP Maków Podhalański, ul. Kolejowa
• Linia kolejowa Kraków-Zakopane
• PLK 098 Sucha Beskidzka – Chabówka

[edytuj] Mosty

[edytuj] Most kolejowy

• Most nad rzeką Skawą

[edytuj] Mosty drogowe

• Most łączący Maków Podhalański i Sucha Beskidzką
• Most łączący Maków Podhalański i Białkę
• Most Grzechyński

[edytuj] Most spacerowy

• Most Jedziński

[edytuj] Gospodarka

[edytuj] Przemysł w gminie Maków Podhalański

• drzewny i meblarski -liczne stolarnie (np. "Maco", "Smrek-drew")
• odzieżowy
• spożywczy - fabryka produkująca sztuczne osłonki na wędliny - "Fabryka Osłonek Białkowych FABIOS" w Białce

[edytuj] Handel

W mieście funkcjonują sklepy i hurtownie: spożywcze, mięsne, monopolowe, chemiczne, odzieżowe, obuwnicze, meblowe, papiernicze, elektroniczne, komputerowe, AGD/RTV, restauracje, piekarnie, cukiernie, księgarnie, apteki, targ, domy handlowe, sklep zoologiczny, sklep sportowy, optyk, kwiaciarnie, dewocjonalia, prezenty, złotnicze, jubilerskie, kioski, sklepy fotograficzne, drogerie.

• Sklepy wielkopowierzchniowe
  • Delikatesy Centrum
  • POLOmarket
  • Biedronka (Budowana obok CPN-u Petrochemia)
  • Market spożywczy - za POLOmarket'em (kierunek Grzechynia)
  • "Pod KASZTANAMI"
  • "Delikatesy"
  • "Sam 16"
  • "Jedynka"

• Ogólnopolskie sieci sklepów
  • Avans
  • Ruch
  • Kolpolter
  • Samanta
  • Optimus

[edytuj] Kluby, stowarzyszenia, fundacje

• Miejski Klub Sportowy "Halniak"
• "Stowarzyszenie Babiogórska Grupa Krótkofalowców”
• „Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Makowskiej”
• "Małopolskie Stowarzyszenie Promocji Agroturystyki"
• Stowarzyszenie „Rodzina Kolpinga” przy Parafii Rzymsko-Katolickiej p.w. „Przemienienia Pańskiego”
• „Feniks- Klub bilardowy”
• "Stowarzyszenie Gmin Babiogórskich (SGB)”
• "Beskidzkie Stowarzyszenie Kombatantów i Osób Represjonowanych”
• "Babiogórskie Stowarzyszenie Twórców Kultury"
• "Polski Związek Wędkarski (PZW)"
• „Fundacja Aktywnej Rehabilitacji (FAR)”
• „Polana Makowska” – zespół regionalny
• Ognisko Muzyczne „Moderato”
• „Orkiestra Dęta” z Makowa Podhalańskiego
• „The Chilloud” - zespół rockowy (dawniej „Narwana”)
• Zespoły Szkolne (np. chór „Septyma”)

[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe

[edytuj] Parafia Rzymskokatolicka p.w. Przemienienia Pańskiego

W parafii p.w. Przemienienia Pańskiego w Makowie Podhalańskim znajdują się:

• • Sanktuarium Matki Bożej Makowskiej Królowej Rodzin
  • Kancelaria Parafialna
  • Wikarówka
  • Dom księży seniorów
  • Dom katechetyczny
  • „Sala stodoły”
  • Biblioteka Parafialna
  • Stacje drogi krzyżowej (koło kościoła i trasą na Makowską Górę)
  • Zakony Sióstr Serafitek (dwie wspólnoty)

• Przy parafii działają organizacje
  • Stowarzyszenie „Rodzina Kolpinga”
  • „Oaza”
  • Schola „Maki”
  • Chór Parafialny

Jest również wydawana gazeta parafialna pt. „Przemienienie”

Dekanat Maków Podhalański - jest jednym z 45 dekanatów w rzymskokatolickiej archidiecezji krakowskiej. W skład dekanatu wchodzi 10 parafii.

[edytuj] Edukacja

[edytuj] Przedszkola

• Gminne Przedszkole Samorządowe
• Przedszkole Niepubliczne Sióstr Serafitek pw. św. Anny
• Prywatne Przedszkole "Słoneczny Uśmiech"

[edytuj] Szkoły podstawowe

• Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Henryka Sienkiewicza
• Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Bolesława Prusa

[edytuj] Gimnazja

• Gimnazjum im. ks. dr Stanisława Czartoryskiego

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

• Zespół Szkół im. św. J. Kantego:
  • Liceum Ogólnokształcące (LO)
  • Liceum Profilowane (LP)
  • Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące (po ukończeniu ZSZ)
  • Technikum (T)
  • Zasadnicza Szkoła Zawodowa (ZSZ)
• Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Zaoczne, ul. Wolności

[edytuj] Szkoła policealna

• Asystent Osoby Niepełnosprawnej (w Zespole Szkół im. św. J. Kantego)

[edytuj] Pozostałe placówki szkolne

• Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy (SOSW)
  • Szkoła Podstawowa, ul. Orkana,
  • Gimnazjum, ul. Orkana,
  • Internat, ul. Moniuszki.

[edytuj] Osoby związane z Makowem Podhalańskim

• Franciszek Kopetschny (1830-1893) – pod koniec XIX wieku był dyrektorem hamerni w Makowie Podhalańskim i w Suchej Beskidzkiej, był Austriakiem czeskiego pochodzenia. Franciszek Kopetschny jest pochowany na cmentarzu w Makowie.
• Alojzy Tadeusz Schuster (ur. 17 marca 1890r. w Makowie Podhalańskim, 17 kwietnia 1940r. zamordowany przez NKWD w Charkowie) -Ppłk
• Stanisław Czartoryski (ur. w Pełkiniach k. Jarosławia - 1902 r., zm. w Krakowie dnia 9 sierpnia 1982 r., spoczął na cmentarzu w Makowie Podhalańskim) -ksiądz dr, Pronotariusz Apostolski, Dziekan-Infułat Kapituły Metropolitalnej Krakowskiej, w latach okupacji 1939 - 1946, proboszcz parafii w Makowie Podhalańskim
• Służebnica Boża Rozalia Celakówna (ur. 19 września 1901 w podhalańskiej wsi Jachówka koło Makowa Podhalańskiego, zm. 13 września 1944 w Krakowie) – pielęgniarka, polska mistyczka katolicka
• Jan Paweł II właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny katolicki, arcybiskup krakowski, kardynał, papież (16 października 1978-2 kwietnia 2005), sługa Boży Kościoła katolickiego, kawaler Orderu Orła Białego
• Franciszek Macharski (ur. 20 maja 1927 w Krakowie) –polski duchowny katolicki, kardynał prezbiter, arcybiskup senior krakowski, w latach 1979-2005 arcybiskup metropolita krakowski
• Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej, k. Rabki) – polski duchowny katolicki, kardynał prezbiter Santa Maria del Popolo, doktor teologii, członek Kongregacji Wychowania Katolickiego i Rady ds. Środków Masowego Przekazu, od 27 sierpnia 2005 arcybiskup metropolita krakowski
• Andrzej Buś (ur. 21 września 1941 w Krakowie, zm. 2 września 2003 roku) - wielki znawca historii regionu wadowickiego, działacz kultury, dziennikarz, publicysta
• Kazimierz Jancarz (ur. 9 grudnia 1947 w Suchej Beskidzkiej, zm. 25 marca 1993 w Luborzycy) -polski ksiądz katolicki, działacz opozycji w PRL
• Jan Pęczek (ur. w 1950 roku w Makowie Podhalańskim) – polski aktor
• Andrzej Sasuła (ur. 23 kwietnia 1957 w Makowie Podhalańskim) - polski samorządowiec, nauczyciel, były wicemarszałek województwa małopolskiego
• Andrzej Chowaniec (ur. 1 stycznia 1958 w Kojszówce koło Makowa Podhalańskiego) -hokeista
• Tomasz Hajto (ur. 16 października 1972 w Makowie Podhalańskim) -piłkarz
• Monika Sewioło (ur. 2 maja 1977 w Makowie Podhalańskim) - polska aktorka, piosenkarka i uczestniczka programu "Big Brother"
• Karol Ceremuga –Mistrz Polski w Trialu Motocyklowym w sezonie 2006 i 2007 (kl. Juniorów)

Przypisy

[edytuj] Zobacz więcej

• Gmina Maków Podhalański
• Gminy Polski
• Herb Makowa Podhalańskiego
• Dekanat Maków Podhalański
• Parafia Przemienienia Pańskiego w Makowie Podhalańskim
• Dekanaty Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce
• Sanktuaria maryjne
• Powiat suski
• Skawa (rzeka)
• Maków Podhalański (stacja kolejowa)
• Beskid Makowski (dawniej nazywany Beskidem Średnim)
• Góry w Polsce
• Województwo małopolskie
• Podział administracyjny województwa małopolskiego
• Miasta w Polsce
• Skarbnica Wikipedii/Położenie miejscowości/M
• Droga krajowa nr 28

[edytuj] Bibliografia

• Józef Łasak - "Andrzej Buś (1943-2003) - Ostatni Powsinoga Kultury Beskidzkiej" Wadoviana - nr 8 - 2004 rok
• Gazeta Lekarska Przegląd numerów Gazety Lekarskiej Rocznik 2005 Gazety Lekarskiej Numer 2005-12 "Zbigniew Żak wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej nie żyje"
• Kwartalnik "W górach" jesień 2005

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Mapy: Autopilot • Google Maps • Szukacz • Targeo • Zumi

• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Oficjalna strona miasta Maków Podhalański
• Muzeum Historyczne Makowa Podhalańskiego, Gabriel Borowy 2008
• Sanktuarium MB Makowskiej Opiekunki i Królowej Rodzin
• Portal "Polska Niezwykła -Vademecum gmin" -Maków Podhalański
• Centrum Kultury, Promocji, Turystyki i Sportu w Makowie Podhalańskim

p • d • e

Powiat suski

Miasta: Jordanów • Maków Podhalański • Sucha Beskidzka
Gminy miejskie: Jordanów • Sucha Beskidzka
Gminy miejsko-wiejskie: Maków Podhalański
Gminy wiejskie: Budzów • Bystra-Sidzina • Jordanów • Stryszawa • Zawoja • Zembrzyce

 

p • d • e Miasta województwa małopolskiego Miasta powiatowe Bochnia • Brzesko • Chrzanów • Dąbrowa Tarnowska • Gorlice • Kraków • Limanowa • Miechów • Myślenice • Nowy Sącz • Nowy Targ • Olkusz • Oświęcim • Proszowice • Sucha Beskidzka • Tarnów • Wadowice • Wieliczka • Zakopane Miasta gminne Alwernia • Biecz • Bobowa • Brzeszcze • Bukowno • Chełmek • Ciężkowice • Czchów • Dobczyce • Grybów • Jordanów • Kalwaria Zebrzydowska • Kęty • Krynica-Zdrój • Krzeszowice • Libiąż • Maków Podhalański • Miechów • Mszana Dolna • Muszyna • Niepołomice • Nowy Wiśnicz • Piwniczna-Zdrój • Rabka-Zdrój • Ryglice • Skała • Skawina • Słomniki • Stary Sącz • Sułkowice • Szczawnica • Szczucin • Świątniki Górne • Trzebinia • Tuchów • Wojnicz • Wolbrom • Zakliczyn • Zator • Żabno

p • d • e Miasta województwa bielskiego (1975-1998) Andrychów • Bielsko-Biała • Chełmek • Cieszyn • Kalwaria Zebrzydowska • Kęty • Maków Podhalański • Oświęcim • Skoczów • Strumień • Sucha Beskidzka • Szczyrk • Ustroń • Wadowice • Wilamowice • Wisła • Zator • Żywiec