Frankfurt nad Odrą
| Frankfurt nad Odrą Frankfurt (Oder) |
|||
|
|||
![]() Grafika Sebastiana Münstera przedstawiająca Frankfurt nad Odrą, 1548 |
|||
| Państwo | |||
| Kraj związkowy | Brandenburgia | ||
| Burmistrz | Martin Patzelt (CDU) | ||
| Powierzchnia | 147,61 km² | ||
| Położenie | 52° 20' 49 '' N 14° 33' 37 '' E |
||
| Ludność (2007) • liczba ludności • gęstość |
61 969 420 os./km² |
||
| Nr kierunkowy | +49 0335 | ||
| Kod pocztowy | od 15201 do 15236 | ||
| Tablice rejestracyjne | FF | ||
|
Położenie na mapie Niemiec
|
|||
| Strona internetowa | |||
Frankfurt nad Odrą (niem. Frankfurt (Oder), dł. Frankobrod nad Odra) - miasto na prawach powiatu leżące na zachodnim brzegu Odry, we wschodniej części Niemiec w landzie Brandenburgia.
Leży na wysokości 40 m n.p.m.
Liczba ludności: 61,3 tys. (2007), przed zjednoczeniem Niemiec w 1990 ludność miasta wynosiła 86,4 tys. (1987). W roku akademickim dodatkowo około 3500 studentów.
We Frankfurcie nad Odrą znajduje się założony 15 lipca 1991 Uniwersytet Viadrina, który od 1998 jest obok UAM w Poznaniu drugą uczelnią macierzystą dla Collegium Polonicum w Słubicach.
Sąsiadujące z Frankfurtem nad Odrą polskie miasto Słubice do 1945 było częścią Frankfurtu i nazywało się Dammvorstadt.
Spis treści |
[edytuj] Historia
- 1253: uzyskanie praw miejskich przez Frankfurt a w tym dzisiejszych Słubic
- XIV-XV w. - przynależność miasta do Hanzy;
- 1506: powstanie Alma Mater Viadrina, działającego do 1811; tu studiowali m.in. Ulrich von Hutten, Carl Philipp Emanuel Bach, Aleksander von Humboldt, Wilhelm von Humboldt, Michael Praetorius, Caspar Stein oraz Heinrich von Kleist;
- 1662: pierwsze wzmianki o Frankfurcie - stolicy i centrum handlu;
- 1777: we Frankfurcie na świat przyszedł pisarz Heinrich von Kleist;
- 1811: przeniesienie uniwersytetu z Frankfurtu do Breslau;
- 1815: miasto staje się siedzibą rządu nowo utworzonego okręgu administracyjnego Frankfurt oraz Naczelnego Sądu Krajowego;
- 1842: początki uprzemysłowienia - linia kolejowa Berlin-Frankfurt, przemysł metalowy, oddanie do eksploatacji gazowni;
- 1923: nowe ukierunkowanie po I wojnie światowej; dyrekcja kolejowa Wschód (Reichsbahndirektion Osten) przenosi się do Frankfurtu; nowy teren przemysłowy na wschodzie Frankfurtu;
- 1933: przejęcie władzy przez narodowych socjalistów; budowa nowych koszarów oraz przemieszczenie wojsk do Frankfurtu;
- 1945: zniszczenia wojenne; śródmieście zostaje całkowicie zrujnowane; po podpisaniu układu poczdamskiego Frankfurt staje się miastem granicznym; dotychczasowa część Dammvorstadt przeobraża się w sąsiedzkie miasto polskie – Słubice;
- 1946-1950: Frankfurt jest (do roku 1950) centralnym punktem migracji przegnanej oraz powracającej ludności;
- 1952-1990: Frankfurt staje się miastem okręgowym okręgu Frankfurt nad Odrą;
- 1989: początek przemian ustrojowych we Frankfurcie;
- 1990: po zjednoczeniu Niemiec Frankfurt staje się Nadcentrum;
- 1991: otwarcie Europejskiego Uniwersytetu Viadrina;
- 1998: otwarcie Collegium Polonicum w Słubicach.
[edytuj] Dzielnice
- Güldendorf
- Hohenwalde
- Kliestow
- Lossow
- Lichtenberg
- Markendorf
- Markendorf/Siedlung
- Rosengarten/Pagram
[edytuj] Kościoły
Głównymi kościołami w mieście są:
- Kościół Mariacki we Frankfurcie nad Odrą (St. Marien Kirche)
- Kościół nowoapostolski we Frankfurcie nad Odrą (Neoapostolische Kirche)
- Kościół Pokoju we Frankfurcie nad Odrą (Friedenskirche)
- Kościół św. Gertrudy we Frankfurcie nad Odrą (St. Gertrauden-Kirche)
- Kościół Świętego Jerzego we Frankfurcie nad Odrą (St. Georg Kirche)
- Kościół Świętego Krzyża we Frankfurcie nad Odrą (Heilig-Kreuz-Kirche)
[edytuj] Pomniki
W mieście znajduje się wiele pomników m.in.:
- Pomnik Ewalda Christiana von Kleista we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik Heinricha von Kleista we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik Mikołaja Kopernika we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik Friedricha Loefflera we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik Karola Marksa we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik matki i dziecka we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik poległych żołnierzy radzieckich we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik rodzeństwa we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik Wilhelma Spiekera we Frankfurcie nad Odrą
- Pomnik Ericha Weinerta we Frankfurcie nad Odrą
[edytuj] Transport i komunikacja
[edytuj] Stacje i przystanki kolejowe
[edytuj] Linie kolejowe
- RE 1: Eisenhüttenstadt – Frankfurt – Berlin – Potsdam – Brandenburg/Magdeburg
- RE 11: Cottbus – Frankfurt
- OE 36: Frankfurt – Beeskow – Wendisch-Rietz – Königs Wusterhausen – Berlin-Schöneweide
- OE 60: Frankfurt – Werbig – Wriezen – Bad Freienwalde – Eberswalde – Berlin-Lichtenberg
[edytuj] Przejścia graniczne
- Przejście graniczne Słubice-Frankfurt nad Odrą
- Przejście graniczne Słubice-Frankfurt nad Odrą (kolejowe)
- Przejście graniczne Świecko-Frankfurt nad Odrą
[edytuj] Wojsko we Frankfurcie
- 12 Pułk Grenadierów im. Księcia Pruskiego Karola (2 Brandenburski)
- 18 Pułk Artylerii Polowej (2 Brandenburski)
- 5 Dywizja Cesarstwa Niemieckiego
- 8 Przyboczny Pułk Grenadierów im. Króla Fryderyka Wilhelma III (1 Brandenburski)
- Dywizja Forteczna Frankfurt nad Odrą
- Dywizja Grenadierów Pancernych Kurmark
[edytuj] Miasta partnerskie
Gorzów Wielkopolski (Polska)
Heilbronn (Niemcy)
Kadima (Izrael)
Nimes (Francja)
Słubice (Polska)
Vantaa (Finlandia)
Witebsk (Białoruś)
Yuma (USA)
[edytuj] Ludzie związani z miastem
- Carl Philipp Emanuel Bach (niemiecki kompozytor),
- Alojzy Prosper Biernacki (minister skarbu Rządu Narodowego w 1831),
- Karl Georg von Hoym (minister Śląska i Prus Południowych),
- Aleksander von Humboldt (niemiecki przyrodnik i podróżnik),
- Wilhelm von Humboldt (niemiecki filozof i językoznawca),
- Ulrich von Hutten (niemiecki rycerz, pisarz, humanista),
- Heinrich von Kleist (niemiecki pisarz, poeta, dramaturg),
- Teodor Konstanty Orzechowski (działacz kalwiński, prawnik, urzędnik),
- Martin Patzelt (wieloletni nadburmistrz miasta),
- Michael Praetorius (niemiecki kompozytor przełomu renesansu i baroku),
- Atanazy Raczyński (ziemianin wielkopolski, dyplomata pruski),
- Magda Sakowska (polska dziennikarka),
- Gesine Schwan, (rektor Viadriny 1999-2008),
- Johann Tetzel (niemiecki duchowny, inkwizytor generalny Polski),
- Hans Weiler (rektor Viadriny 1993-1999).
[edytuj] Galeria
[edytuj] Bibliografia
- Monika Kilian/Ulrich Knefelkamp (Hg.): Frankfurt Oder Słubice. Sieben Spaziergänge durch die Stadtgeschichte. Berlin: scrîpvaz-Verlag 2003
- Ulrich Knefelkamp und Siegfried Griesa (Hrsg): Frankfurt an der Oder 1253-2003, Berlin 2003, ISBN 3-89700-367-8
- Sibylle Gramlich, Anrdreas Bernhard, Andreas Cante und Irmelin Küttner: Stadt Frankfurt (Oder) (Denkmaltopographie der Bundesrepupblik Deutschland, Denkmale in Brandenburg, Bd. 3), Worms am Rhein 2002, ISBN 3-88462-190-4
- Stribrny, Wolfgang; Zäpke, Fritz; Frankfurt/Oder Porträt einer Brückenstadt, Westkreuz-Verlag Berlin/Bonn, 1991, ISBN 3-922131-75-1
- Timme, Fritz: Die Entstehung von Frankfurt an der Oder, 1954, in Zeitschrift für Ostforschung, 3. Jahrgang 1954, S. 497-517
- Stadtplan „Frankfurt an der Oder 1909“. Reprint des großformatigen mehrfarbigen historischen Stadtplanes. Guben 2005, ISBN 3-935881-24-X
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona domowa miasta
- Uniwersytet Europejski Viadrina
- Polenmarkt
- Slubice
- Frankfurt
- Spacery po Frankfurcie
[edytuj] Zobacz też
Frankfurt nad Odrą (
Niemcy) • Heilbronn (
Niemcy) • Szostka (
Ukraina) • Tijuana (
Meksyk) • Yuma (Arizona) (
Stany Zjednoczone)
Miasta na prawach powiatu: Brandenburg • Chociebuż • Frankfurt nad Odrą • Poczdam
Powiaty: Barnim • Dahme-Błota • Łaba-Elstera • Havelland • Märkisch-Oderland • Górna Hawela • Górne Błota-Łużyce • Odra-Szprewa • Ostprignitz-Ruppin • Poczdam-Środkowa Marchia • Prignitz • Szprewa-Nysa Łużycka • Teltow-Fläming • Uckermark

