Marcus Tullius Cicero w wieku ok. 60 lat

Marcus Tullius Cicero ( 3 stycznia 106 p.n.e. - 7 grudnia 43 p.n.e.) - wybitny mówca rzymski, popularyzator filozofii greckiej, polityk, słynny ze stłumienia spisku Katyliny. Stronnik optymatów. Zamordowany wraz z bratem Kwintusem na polecenie Marka Antoniusza, który zemścił się w ten sposób za obelżywe słowa Filipiki.

Jego ogromny dorobek literacki stanowią dzieła retoryczne: De oratore (O mówcy), Brutus, Orator, a także dzieła filozoficzne: De re publica (O państwie), De officiis (O powinnościach), De finibus bonorum et malorum (O granicach dobra i zła) i inne. Szczególną wartością odznaczają się Listy Cycerona. Najcenniejsze są jednak mowy, w tym: Mowy przeciwko Katylinie, W obronie Milona i Filipiki przeciwko Antoniuszowi oraz Mowy przeciwko Werresowi.

Cycero, jako homo novus (czyli jako pierwszy w rodzinie sprawujący wysoki urząd), rozpoczął swą karierę jako kwestor w 75 roku p.n.e. na Sycylii w m. Lilybaeum, w 69 został edylem kurulnym, w 66 pretorem, w 63 - wraz z Gajuszem Antoniuszem Hybrydą - konsulem. To właśnie za konsulatu wykrył spisek Katyliny, co zostało opisane w De coniuratione Catilinae Salustiusza.W kulturze Europy stał symbolem mówcy i obrońcy wolności republki.

[edytuj] Dzieła

[edytuj] Mowy

Młody Cyceron czytający, fresk z 1464, Vincenzo Foppa.

• Pro Quinctia
• Pro Roscio Amerino
• Pro Roscio Comodeo
• de Lege Agraria Contra Rullum
• In Verrem
• de Imperio Cn. Pompei
• Pro Caecina
• Pro Cluentio
• Pro Rabirio Perduellionis Reo
• In Catilinam I-IV
• Pro Murena
• Pro Sulla
• Pro Flacco
• Pro Archia
• Post Reditum in Senatu
• Post Reditum in Quirites
• de Domo Sua
• de Haruspicum Responsis
• Pro Cn. Plancio
• Pro Sestio
• In Vatinium
• Pro Caelio
• de Provinciis Consularibus
• Pro Balbo
• Pro Milone
• In Pisonem
• Pro Scauro
• Pro Fonteio
• Pro Rabirio Postumo
• Pro Marcello
• Pro Ligario
• Pro Deiotaro
• Philippicae

[edytuj] Dzieła filozoficzne i retoryczne

Cyceron przemawiający w Senacie. Fresk Cezara Maccariego.

• de Inventione
• de Optimo Genere Oratorum
• Topica
• de Oratore
• de Fato
• Paradoxa Stoicorum
• De Partitione Oratoria
• Brutus
• Orator
• De Re Publica
• de Legibus
• de Finibus
• Tusculanae Disputationes
• de Natura Deorum
• Academica
• Cato Maior de Senectute
• Laelius de Amicitia
• de Divinatione
• de Officiis

[edytuj] Listy

Karykatura Cycerona

• ad Atticum
• ad Familiares
• ad Quintum fratrem
• ad Brutum

[edytuj] Fragmenty poezji

• de consulatu meo
• Aratea

[edytuj] Inne

• de divinatione (O wróżeniu)

Zachowane w zbiorze listów Cycerona dziełko Commentariolum petitionis jest autorstwa jego brata Kwintusa.

[edytuj] Bibliografia

Kumaniecki K., Cyceron i jego współcześni, Warszawa 1989, ISBN 83-07-01455-7

[edytuj] Zobacz też

• Literatura antycznego Rzymu
• Quousque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?

Zobacz w łacińskich Wikiźródłach tekst oryginalny Cycerona

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Cycerona

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Cyceron

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Pisma Cycerona na The Latin Library.